Slag van Moedwil

1901-09-30   Anglo Boere Oorlog

Slag van Moedwil

Generaal Koos de la Rey

TWEEDE VRYHEIDSOORLOG – Op 30 September 1901 het Generaal Koos de la Rey, Generaal Jan Kemp en hulle Wes-Transvaalse kommando’s ‘n Engelse leër-afdeling onder bevel van Kolonel RG Kekewich by Moedwil aangeval en verniel.

Hierdie Engelse leërafdeling was deel van ‘n aksie om Wes-Transvaal skoon te vee en om so die einde van die oorlog te verhaas. Op 07 Augustus 1901 het die Engelse opperbevelhebber, Kitchener, selfs ‘n proklamasie uitgevaardig waarin hy die Boere aangesê het om voor 15 September 1901 hulle wapens neer te lê anders sou hulle almal uit die land verban word. Dit was egter makliker gesê as gedaan.

Generaal De la Rey se aanval by Moedwil was in sekere sin, ‘n antwoord op daardie proklamasie. In die nag, danksy ‘n helder maan, het Generaal De la Rey sorgvuldig die Engelse kamp langs die Selonsrivier verken. Die Engelse was houtgerus want hulle het die afgelope tyd geen Boere-kommando’s opgemerk nie sodat Generaal De la Rey sy gevegsplan sorgvuldig kon uitwerk. Die geveg het om half-vyf die môre begin toe Generaal Jan Kemp en sy manne langs die rivier op beweeg het en die kamp onder die lood gesteek het. Dit het chaos in die kamp veroorsaak omdat die ry- en trekdiere verwilderd uit die kamp gevlug het.

Na ‘n geveg wat ongeveer twee uur geduur het, het die Boeremagte teruggeval. Hulle het nie net 300 perde en nog meer trekdiere gebuit nie, maar die Engelse het ook heelwat verliese besorg. Aan Boerekant het 9 man gesneuwel en 33 was gewond.

Hierdie aggressiewe optrede van Generaal De la Rey by Moedswil en sy daaropvolgende oorwinnings oor die vyand het ‘n belangrike rol gespeel om die Boeremagte weer moed te gee. Dit was ‘n skerp ommeswaai na Mei 1901 toe die leierskorps van die ZAR burgers so moedeloos was dat hulle oorweeg het om die oorlog te beëindig. Gelukkig het President MT Steyn van die Vrystaat daardie gedagte gekelder terwyl Generaal De la Rey en sy Wes-Transvaalse kommando’s ‘n nuwe vasberade gees geskep het.

Generaal De la Rey se prestasies en leierskap tydens die Tweede Vryheidsoorlog was van onskatbare waarde vir sy tydgenote. Dit is juis in die moeilikste tye van ons geskiedenis wat daar nog altyd manne en vroue na vore gekom wat opgestaan het en doelgerigte leiding gegee het.

BRON: Radio Pretoria/Boervolkradio

Donate to Luistervink

Thank you for your donation.